Dat het klimaat aan het veranderen is, zullen weinig mensen nog betwijfelen. Dat energiebesparing om verschillende redenen belangrijk is, al is het maar voor de eigen portemonnee, zal evenmin door veel mensen betwist worden. Maar wie staat er wel eens stil bij de duurzaamheid van internet?

Het is mij opgevallen dat er intussen behoorlijk wat intiatieven zijn die voor uw energieconsumptie de CO2-compensatie willen regelen. Voor uw autokilometers, uw vliegreizen, uw cv-ketel, uw driedubbel verpakte boodschappen, uw huisdieren en – wie weet – binnenkort voor methaancompensatie (CH4) voor uw gastro-entrologisch geplaagde familie? (Lees: uw winderige oom.

Door de enorme groei die de computermarkt en het internet de afgelopen 15 jaar hebben doorgemaakt, is de hoeveelheid energie die daarvoor nodig is gigantisch toegenomen. Daar heeft inmiddels het bedrijf Cleanbits.nl zijn werk van gemaakt. Door ‘de energie die nodig is om het internet, met miljoenen websites, servers en datacenters in de lucht te houden’, is het internet ‘een grote veroorzaker van de uitstoot van broeikasgassen’.

Ik citeer van hun website: “En met het alsmaar populairder worden van het medium groeit ook de uitstoot, die nu al gelijk is aan die van de gehele luchtvaartindustrie… (.) Cleanbits stelt zich ten doel een betekenisvolle bijdrage te leveren aan het wereldwijd duurzamer maken van het internet.”

Dat willen ze terecht met groene stroom, maar ook door het ‘wereldwijd ondersteunen’ van energiebesparende projecten en met het aanplanten van bomen, een internetbos. Maar dan volgt de intrigerende opmerking: “Dit bos blijft minimaal 99 jaar staan”.

CO2 & de kringloop
Die opmerking rechtvaardigt de vraag: is het aanplanten van bomen wel een oplossing? Govert Valkenburg, techniekfilosoof en elektrotechnisch ingenieur, stelde 1 maart jl. in de Volkskrant van niet.

Zijn belangrijkste argument is dat de koolstof uit fossiele brandstoffen, verantwoordelijk voor het grootste deel van de CO2-uitstoot, eerst geen deel uitmaakte van de kringloop. Het zat opgeborgen in de aarde van Koeweit en Slochteren. Door de olie en het gas naar boven te halen, doet het definitief mee in de kringloop van het leven. Bomen kunnen de CO2 wel weer binden, maar ook bomen gaan dood en dan komt de CO2 weer vrij.

Bovendien worden consumenten in zijn ogen ook misleid. Door aan compensatie van CO2 mee te doen, wordt de indruk gewekt dat de uitstoot er niet meer toe doet. De spaarlamp blijft langer branden, die extra 10.000 autokilometers compenseer je met een paar tientjes.

“De klimaatneutraal-projecten zijn dus niet meer dan uitstel van executie.” De enige oplossing is om geen fossiele brandstoffen meer te gebruiken, al zal dat nog wel even op zich laten wachten.

Een ander probleem met bomenaanplant is volgens mij ook de ruimte. Stel dat je per individu 15 bomen per jaar moet aanplanten? Dat zou voor Nederland (16 miljoen mensen) alleen al 240 miljoen bomen per jaar betekenen. Waar gaan we die uitzetten? Of zijn het bonsai?

Emissie is handel
Omdat de compensatie over geld overmaken gaat, zijn er veel commerciële ondernemingen mee aan de slag. Dat is op zich niet bezwaarlijk, maar het interessante van sommige oplossingen is dat zij weer nieuwe problemen veroorzaken of vragen oproepen. En in het geval van bomenaanplant wordt er dus gewoon gebakken lucht verkocht.

Nog even terug naar Cleanbits. De bedrijven en particulieren die daar aan meedoen, hebben mijn zegen. Maar doen ze niet mee om goede sier te maken? Kan dat geld niet worden gebruikt om aandelen te kopen van de grote energie- en olieleveranciers en die tot verandering te bewegen?

Op de site van Cleanbits kun je trouwens de GreenCheck doen om te zien of een website wel of niet ‘groen’ gehost wordt. ABN-Amro en de Rabobank worden nog niet groen gehost, aldus de GreenCheck. Opmerkelijker was dat ook Greenpeace, Natuurmonumenten en het Milieucentrum Amsterdam een negatief oordeel kregen aangemeten.